Er zijn emoties die niet fijn zijn om te voelen en niet makkelijk geaccepteerd worden als je ze laat zien. Angst, boosheid, verdriet en teleurstelling zijn zo een paar voorbeelden. Deze emoties worden vaak gelabeld als negatief, ongewenst, of pijnlijk. En dat is jammer, want álle emoties zijn even nodig.
Emoties zijn de boodschappers van je systeem
Ze laten je weten dat er iets aan de hand is, wat aandacht vraagt. Net zoals een brandalarm. Het geluid van een brandalarm is echt niet fijn om te horen. Maar doe je dan je oren dicht en ga je gewoon verder met wat je aan het doen was, terwijl langzaam je huis in brand vliegt? Of ga je kijken waarom het brandalarm afgaat en blus je de beginnende brand? Of stel je het brandalarm bij, als het vals alarm was?
Precies zo heeft elke emotie een reden. Soms is het vals alarm: als je getriggerd wordt doordat iemand onbedoeld raakt aan jouw oude pijn. Dan herinnert wat er nu gebeurt je aan toen, maar op dit moment ben je misschien wel gewoon veilig. Als je begrijpt wat de boodschap van de emotie is, kun je er op de juiste manier naar handelen.
De boodschap van verdriet: zoek troost
Verdriet voel je als je iets of iemand kwijt bent die je heel dierbaar is. Dat doet pijn. Dat verdriet, dat gemis, mag er gewoon zijn. Wat helpt is lief zijn voor jezelf en troost zoeken bij je geliefden. Zoek mensen op die makkelijk bij je verdriet kunnen blijven, zonder het te willen wegmoffelen of fixen. Dat het er gewoon mag zijn.
De boodschap van teleurstelling: je kan het aan
Teleurstelling voel je als dat wat je verwachtte, of waar je op hoopte, niet gebeurt. Het betekent gewoon dat je het heel graag wilde. Blijf ademen, je kan deze teleurstelling wel aan. Laat je verwachting los en sta open voor hoe het leven zich wil ontvouwen. Er gaan altijd andere deuren open, ook al is het misschien niet meteen.
De boodschap van frustratie: kalmeer en verander met geduld
Frustratie voel je als iets wat je zo graag wil en waar je al zo je best voor hebt gedaan, maar niet wil lukken. Vanuit frustratie gaan we vaak nog meer van hetzelfde doen, nog harder werken, terwijl dat wat je nu doet overduidelijk niet werkt.
Wat dan nodig is, is dat je kalmeert, geduld beoefent en verandert hoe je de dingen bekijkt of aanpakt. Je kunt bijvoorbeeld uit frustratie je badminton racket kapotslaan omdat dat je weer een shuttle gemist hebt. Of je dubbelpartner de schuld geven. Je kan ook jezelf kalmeren en je trainer om hulp vragen, zodat je ontdekt wat je kunt veranderen om de shuttle te volgende keer wél goed te raken.
De boodschap van boosheid: kalmeer en onderneem actie
Boosheid is een zeer beladen emotie in onze maatschappij. Het voelt gevaarlijk, roept vaak angst op en als tegenreactie mag het dus niet gezien en niet gehoord worden. Vooral van vrouwen wordt verwacht dat ze kalm blijven en vooral niet boos zijn. Niet gereguleerde boosheid kan ook écht gevaarlijk zijn: je kunt daar heel veel kapot mee maken, zowel fysiek als emotioneel.
Boosheid is echter een duidelijke boodschapper van grenzen die worden overschreden
Noa, zangeres uit Amsterdam: “Sinds ik doorheb dat mijn irritatie en boosheid slechts een richtingaanwijzer is naar mijn grenzen, ben ik blij als ik het voel. Waar ik voorheen ervan schrok en zo snel mogelijk er vanaf wilde, ben ik nu nieuwsgierig en onderzoekend ernaar, wetende dat als ik ernaar luister, ik beter voor mijzelf en mijn omgeving kan zorgen. Het brengt mij liefdevolle begrenzing en veiligheid.”
Vaak richten we onze boosheid op de ander, bijvoorbeeld door ‘Laat me nou eens met rust!’ te schreeuwen tegen je partner als die wat komt vragen terwijl je net lekker aan het werk bent. Een manier van veilig omgaan met je boosheid is: eerst jezelf kalmeren. En daarna zorg je voor je eigen grenzen. Je zegt dan bijvoorbeeld tegen je partner: ‘Over 1 uur heb ik pauze, kunnen we het er dan over hebben?‘ En voortaan doe je je deur dicht en je telefoon op stil als je niet gestoord wil worden tijdens het werk.
De boodschap van angst
In onze maatschappij word je vaak uitgelachen als je angst laat zien. Of je wordt als slap, of onvolwassen gezien. ‘Ben je daar nou bang voor?’. Vooral bij jongens en mannen is angst vaak niet geaccepteerd.
Maar angst is een hele belangrijke boodschapper: het is een reactie op een bedreiging en laat je weten dat je je niet veilig en beschermd voelt. Het is bij angst dus zaak om veiligheid en bescherming op te zoeken:
- In jezelf: door jezelf te kalmeren,
- Bij een ander door om hulp te vragen,
- Of door letterlijk fysiek bescherming te zoeken, indien nodig.
Als je dus alleen over straat loopt en ineens loopt er man achter je aan: vertrouw op je angst en breng jezelf in veiligheid. Pak je telefoon en doe alsof je iemand belt die je hier zou ontmoeten en vraag: Zie je me al? Ik sta hier te zwaaien! Of stap een winkel binnen en loop naar het personeel toe.
Het kan zijn dat je angst ongegrond was. Dat die meneer die achter je aan liep, gewoon toevallig dezelfde kant op moest. Maar: Better safe than sorry.
Het is dus belangrijk dat je álle emoties kunt voelen, hoe onprettig het ook mag zijn
Als je ze wegdrukt, weet je niet wat je voelt en kun je er ook niet naar handelen. Zo kun je letterlijk de richting kwijt raken in je leven. Neem even de tijd om te reflecteren: Welke emoties kun jij makkelijk voelen en dragen? Welke niet? Welke mocht je als kind vrij laten zien? Welke emoties werdentoen afgestraft, belachelijk gemaakt, of genegeerd?
Als je emoties je overweldigen, hou je niet genoeg energie over om de boodschap te kunnen ontdekken
Dan gaan gaat alle energie naar de emotie, zonder dat je naar de boodschap kunt handelen. Het is dus belangrijk dat je veilig bij je emoties kunt blijven en ze dragen, zonder er aan onderdoor te gaan. Dat heet met een mooi woord: emotie regulatie.
Vanuit een gezonde ontwikkeling bezien, zouden we dit moeten leren als kind, van onze opvoeders. Helaas kregen we vaak daar niet altijd het goede voorbeeld van. Gelukkig kan je dit ook op latere leeftijd leren. Ik ben daarmee begonnen rond mijn 40e (echt!) en ben nog steeds aan het oefenen. In deze blog vind je praktische manieren om bij de emotie te kunnen blijven, die mij persoonlijk heel veel hebben gebracht.
Tan bun,
Karina
